เพิ่มขีดความสามารถในการรับรู้สถานการณ์อย่างรอบด้าน ด้วยระบบบัญชาการและควบคุมอัตโนมัติ

การบูรณาการข้อมูลแบบอัตโนมัติเต็มรูปแบบ

ปัจจุบันมีระบบบัญชาการและควบคุม (C2) สำหรับเฝ้าระวังน่านฟ้าอยู่เป็นจำนวนมาก แต่มีเพียงไม่กี่ระบบที่ทำงานโดยอัตโนมัติได้ในระดับสูง และช่วยให้กองกำลังทหารดำเนินกระบวนการตามวงจร OODA ได้โดยไม่ต้องใช้บุคลากรจำนวนมาก

หนึ่งในระบบดังกล่าวคือ 9AIR C4I จากบริษัท ซาบ (Saab) บริษัทด้านเทคโนโลยีและการป้องกันประเทศจากประเทศสวีเดน หัวใจสำคัญของระบบบัญชาการและควบคุมแบบโมดูลาร์นี้คือ ระบบบูรณาการข้อมูลการติดตามเป้าหมาย (TDFE) ซึ่งเป็นระบบประสิทธิภาพสูงสำหรับติดตามและเชื่อมโยงข้อมูลจากเซนเซอร์หลายประเภทเข้าด้วยกัน

TDFE รับข้อมูลนำเข้าจากแหล่งต่างๆ ทั้งข้อมูลจุดตรวจจับ ทิศทาง และข้อมูลการติดตามเป้าหมาย ก่อนนำอัลกอริทึมขั้นสูงมาใช้ในการติดตามและผสานรวมข้อมูล เพื่อสร้างภาพสถานการณ์ที่แม่นยำและเชื่อถือได้ให้แก่ผู้ปฏิบัติงานระบบบัญชาการและควบคุม ช่วยให้สามารถตอบสนองต่อสถานการณ์ได้อย่างรวดเร็ว

ซอฟต์แวร์สามารถสร้างข้อมูลเส้นทางการเคลื่อนที่ของเป้าหมายที่ตรวจพบได้โดยอัตโนมัติ ด้วยการผสานข้อมูลการตรวจวัดจากเซนเซอร์ทั้งแบบแอ็กทีฟและพาสซีฟเข้ากับข้อมูลการติดตามเป้าหมายจากระบบอื่น ๆ

TDFE รองรับการผสานข้อมูลจากแหล่งต่างๆ ได้แก่ ข้อมูลจุดตรวจจับ (Plots) ข้อมูลการติดตามเป้าหมาย (Tracks) ระบบระบุตัวตนอากาศยานอัตโนมัติ (ADS-B) ระบบระบุตัวตนเรืออัตโนมัติ (AIS) มาตรการสนับสนุนทางอิเล็กทรอนิกส์ (ESM) และมาตรการต่อต้านทางอิเล็กทรอนิกส์ (ECM)

มาร์ติน โวโบรา ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบบัญชาการและควบคุมทางอากาศและระบบนำวิถีของซาบ อธิบายว่า การเฝ้าระวังพื้นที่ของตนเองให้ความสำคัญกับความรวดเร็วและความแม่นยำเป็นหลัก สัญญาณและข้อมูลจำนวนมหาศาลที่ได้รับ ทั้งจากภาคพลเรือนและภาคทหาร จำเป็นต้องได้รับการประเมินและประสานข้อมูลให้สอดคล้องกันภายในเวลาเพียงเสี้ยววินาที ซึ่งมนุษย์ไม่สามารถดำเนินการได้ทันภายในเวลาที่จำกัดเช่นนี้

“ในกระบวนการผสานรวมข้อมูลของระบบ เราสามารถระบุตำแหน่งเป้าหมายและคัดเลือกข้อมูลการติดตามที่มีคุณภาพและความน่าเชื่อถือสูงสุดได้โดยอัตโนมัติ โดยไม่จำเป็นต้องให้ผู้ปฏิบัติงานเข้ามาแทรกแซง นอกจากนี้ ระบบยังสามารถประเมินและผสานข้อมูลการติดตามจากเซนเซอร์หลายประเภทโดยอัตโนมัติ เพื่อช่วยระบุเอกลักษณ์ของเป้าหมาย ซึ่งเป็นอีกหนึ่งฟังก์ชันที่ช่วยลดภาระของผู้ปฏิบัติงาน”

ตอบโจทย์การใช้งานที่หลากหลายได้ภายในระบบเดียว

ฮาร์ดแวร์สำหรับระบบ 9AIR C4I ใช้อุปกรณ์เชิงพาณิชย์ที่มีจำหน่ายทั่วไป (COTS) โดยสามารถปรับรูปแบบและขนาดของอุปกรณ์ให้เหมาะสมกับสถานที่ติดตั้งระบบบัญชาการและควบคุมได้

สำหรับฐานปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่ที่มีระบบป้องกันภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นและมีพื้นที่เพียงพอ สามารถติดตั้งสถานีปฏิบัติงานและหน้าจอแสดงผลขนาดใหญ่ได้ตามความเหมาะสม เนื่องจากระบบได้รับการออกแบบให้รองรับการขยายขีดความสามารถตามความต้องการใช้งาน

นอกจากนี้ ซาบยังนำเสนอระบบในรูปแบบที่เหมาะสำหรับติดตั้งภายในตู้คอนเทนเนอร์หรือใช้งานภาคสนามแบบเคลื่อนที่ โดยฮาร์ดแวร์ทั้งหมดที่จำเป็นต่อการทำงานของระบบบัญชาการและควบคุม รวมถึงหน่วยประมวลผลที่มีประสิทธิภาพเพียงพอและอุปกรณ์สำหรับเชื่อมต่อกับโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง สามารถบรรจุรวมไว้ในกล่องขนาดกะทัดรัดที่คนสองคนสามารถยกเคลื่อนย้ายได้

มาร์ติน โวโบรา กล่าวต่อว่า ไม่ว่าจะเป็นศูนย์ควบคุมแบบติดตั้งถาวรหรือระบบที่นำไปใช้งานแบบเคลื่อนที่ ระบบบัญชาการและควบคุมถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้รับรู้สถานการณ์ได้อย่างครอบคลุม ดังนั้น ระบบจึงต้องทำงานได้อย่างสมบูรณ์และมีประสิทธิภาพสูงสุด ไม่ว่าจะนำไปใช้งานในสภาพแวดล้อมใดก็ตาม

เช่นเดียวกับสมาร์ตโฟน ระบบบัญชาการและควบคุมทางอากาศของซาบมีทั้งซอฟต์แวร์พื้นฐานและแอปพลิเคชันเสริมอีกหลากหลายรูปแบบ ซึ่งลูกค้าสามารถเลือกและผสานการทำงานเข้าด้วยกันได้ตามความต้องการ

หนึ่งในแอปพลิเคชันที่ได้รับการพัฒนาขึ้นในช่วงไม่นานมานี้คือ เครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเซนเซอร์หลายประเภท (MSO) ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อช่วยสนับสนุนการตัดสินใจเมื่อมีการใช้งานเซนเซอร์จำนวนมาก

MSO จะนำความต้องการของผู้ปฏิบัติงาน ข้อมูลภูมิประเทศของพื้นที่ ตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ และข้อมูลจำเพาะทางเทคนิคของเซนเซอร์ที่มีอยู่ มาประมวลผลเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานร่วมกันของกลุ่มเซนเซอร์ผ่านกระบวนการคำนวณซ้ำอย่างมีประสิทธิภาพ 

ผลลัพธ์ที่ได้คือภาพสถานการณ์ที่มีความแม่นยำมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและมีผู้ใช้งานจำนวนมากที่ต้องการข้อมูลแตกต่างกัน แอปพลิเคชันดังกล่าวสามารถช่วยลดระยะเวลาในกระบวนการตัดสินใจได้

แอปพลิเคชันจำนวนมากของซาบ รวมถึง MSO ยังสามารถนำไปผสานรวมเข้ากับระบบบัญชาการและควบคุมที่มีอยู่เดิมได้ หากระบบเหล่านั้นมีส่วนเชื่อมต่อทางเทคนิคที่รองรับ

ตรวจจับความคลาดเคลื่อนของเซนเซอร์ด้วย AI

ในการวิเคราะห์สัญญาณ ระบบจะตรวจสอบข้อมูลการเคลื่อนที่ควบคู่ไปกับการเปรียบเทียบข้อมูลกับฐานข้อมูลภาคพลเรือน เพื่อประเมินว่าอากาศยานที่ตรวจพบเป็นเครื่องบินโดยสารทั่วไปหรืออากาศยานทางทหารที่รุกล้ำเข้ามาในพื้นที่

นอกจากนี้ ระบบยังสามารถตรวจจับขีปนาวุธวิถีโค้งและคำนวณตำแหน่งที่คาดว่าจะเกิดการตกกระทบได้ แม้จะมีเวลาติดตามเพียงช่วงสั้น ๆ ระหว่างการบิน โดยระบบจะเริ่มติดตามเป้าหมายโดยอัตโนมัติ พร้อมแสดงข้อมูลการติดตามทั้งหมดบนหน้าจอที่ออกแบบให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถตรวจสอบสถานการณ์ได้อย่างชัดเจน

เมื่อพบภัยคุกคามหรือความผิดปกติ ระบบ 9AIR C4I สามารถแจ้งเตือนได้โดยอัตโนมัติ พร้อมเสนอแนะแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสม เพื่อช่วยสนับสนุนผู้ปฏิบัติงานในการประเมินสถานการณ์และตัดสินใจได้อย่างรวดเร็ว

มาร์ติน โวโบรา อธิบายว่า ระบบ 9AIR C4I สามารถประมวลผลสัญญาณทุกประเภทที่เป็นที่รู้จักในปัจจุบัน จึงช่วยให้ได้ภาพสถานการณ์ที่ครอบคลุม อย่างไรก็ตาม เซนเซอร์ไม่ได้มีความแม่นยำสมบูรณ์แบบเสมอไป จึงอาจเกิดกรณีที่ระบบได้รับข้อมูลสัญญาณเดียวกันซ้ำมากกว่าหนึ่งครั้ง

 “ด้วยเทคโนโลยีการเรียนรู้ของเครื่อง และปัญญาประดิษฐ์ ระบบของเราไม่เพียงสามารถตรวจจับความคลาดเคลื่อนดังกล่าวและผสานข้อมูลการติดตามเป้าหมายที่ซ้ำกันเข้าด้วยกันได้เท่านั้น แต่ยังสามารถเรียนรู้รูปแบบความคลาดเคลื่อนของเซนเซอร์แต่ละตัวและจดจำไว้ เพื่อใช้ปรับปรุงการประมวลผลในอนาคตได้อีกด้วย”

มาร์ติน โวโบรา กล่าวเพิ่มเติมว่า ผู้ปฏิบัติงานสามารถกำหนดกฎการทำงานภายในระบบได้ด้วยตนเอง หรือให้ระบบสร้างกฎขึ้นโดยอาศัยประสบการณ์ของผู้ปฏิบัติงานเป็นพื้นฐาน ปัญญาประดิษฐ์ของระบบบัญชาการและควบคุมจะเรียนรู้รูปแบบต่าง ๆ และแจ้งเตือนเมื่อพบความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน

ความสามารถนี้เกิดขึ้นได้จากซอฟต์แวร์ผสานรวมข้อมูลขั้นสูงที่ใช้ในระบบ 9AIR C4I ของซาบ ซึ่งเป็นหนึ่งในซอฟต์แวร์ชั้นนำในตลาดโลก นอกจากนี้ ผู้พัฒนาระบบบัญชาการและควบคุมรายอื่นยังเลือกซื้อซอฟต์แวร์ดังกล่าวแยกต่างหาก เพื่อนำไปติดตั้งและผสานรวมเข้ากับระบบของตนเอง

“การนำ AI มาใช้ในระบบเหล่านี้มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และยังมีศักยภาพในการพัฒนาอีกมากในอนาคต โดยเฉพาะในช่วงที่กองกำลังทหารมีทรัพยากรสำหรับการปฏิบัติงานอย่างจำกัดมากขึ้น”

นอกจากขีดความสามารถในการประมวลผลข้อมูลแล้ว การรักษาความปลอดภัยของระบบบัญชาการและควบคุมก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน ในยุคที่การโจมตีทางไซเบอร์เกิดขึ้นได้บ่อยครั้ง ข้อมูลสำคัญและข้อมูลที่มีความอ่อนไหวจึงจำเป็นต้องได้รับการปกป้องเป็นพิเศษ

ซาบ ให้การสนับสนุนลูกค้าอย่างต่อเนื่อง พร้อมจัดส่งข้อมูลอัปเดตเป็นประจำ นอกเหนือจากการพัฒนาซอฟต์แวร์พื้นฐานอย่างต่อเนื่องแล้ว บริษัทยังมีการอัปเกรดระบบและเผยแพร่ซอฟต์แวร์เวอร์ชันใหม่ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการทำงานให้ดียิ่งขึ้น

นอกจากนี้ ความต้องการเฉพาะของลูกค้าแต่ละรายยังเป็นส่วนสำคัญในการผลักดันการพัฒนาและเพิ่มขีดความสามารถของระบบ 9AIR C4I ซึ่งการปรับปรุงเหล่านี้ไม่เพียงตอบโจทย์ผู้ใช้งานแต่ละรายเท่านั้น แต่ยังเป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้งานทั้งหมดอีกด้วย

การรับรู้สถานการณ์รอบด้าน มีบทบาทสำคัญยิ่งขึ้นในการปฏิบัติการหลายมิติ

มาร์ติน โวโบรา อธิบายว่า ระบบ C2 ถูกนำไปใช้งานในทุกมิติ ดังนั้น 9AIR C4I จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเฝ้าระวังทางอากาศเท่านั้น กองกำลังทางเรือและกองกำลังภาคพื้นดินต่างก็ใช้งานโซลูชันของซาบอยู่แล้ว 

อย่างไรก็ตาม การสร้างภาพสถานการณ์ร่วมที่ครอบคลุมทุกมิติยังไม่ได้ถูกนำมาใช้อย่างเต็มศักยภาพในปัจจุบัน และสาเหตุไม่ได้เกิดจากข้อจำกัดทางเทคโนโลยี โดยหลักการแล้ว ข้อมูลสัญญาณทั้งหมดจากทุกมิติสามารถนำมารวมกันเป็นภาพสถานการณ์เดียวได้อยู่แล้ว และในทางเทคโนโลยี สิ่งนี้สามารถทำได้

 “ปัจจุบันหน่วยงานในแต่ละภาคส่วนของกองกำลังทหารส่วนใหญ่ยังคงปฏิบัติงานแยกจากกัน การสร้างภาพสถานการณ์ร่วมสำหรับการปฏิบัติการร่วมจึงยังมีข้อจำกัดหลายประการ ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากโครงสร้างและรูปแบบการจัดองค์กรของแต่ละประเทศที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ภัยคุกคามที่ทวีความซับซ้อนขึ้นจะทำให้การบูรณาการระหว่างหน่วยงานมีความจำเป็นมากยิ่งขึ้นในอนาคตอันใกล้” โวโบรา กล่าว

ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีการสื่อสาร เช่น เครือข่าย 5G และการสื่อสารผ่านดาวเทียม ยังช่วยขยายขีดความสามารถของระบบบัญชาการและควบคุม พร้อมเปิดโอกาสใหม่ ๆ ในการใช้งาน เช่น การสื่อสารความเร็วสูงที่มีความหน่วงต่ำ ซึ่งช่วยให้สามารถส่งข้อมูลแบบเรียลไทม์และรองรับความสามารถในการควบคุมจากระยะไกลในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย

องค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (NATO) ให้ความสำคัญกับแนวคิดการปฏิบัติการแบบหลายมิติ เช่นกัน โดยไม่ได้มุ่งเน้นเฉพาะการทำงานร่วมกันภายในกองกำลังติดอาวุธเท่านั้น แต่ยังรวมถึงความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกพันธมิตรด้วย

ตัวอย่างหนึ่งคือแนวทางการเผยแพร่ข้อมูลและการสมัครรับข้อมูล รวมถึงข้อมูลเกี่ยวกับระบบที่ใช้สร้างผลทางการปฏิบัติการผ่านเครือข่ายร่วม ซึ่งช่วยให้ผู้ใช้งานเข้าถึงข้อมูลสำคัญได้ แนวทางนี้ยังนำมาใช้กับระบบป้องกันภัยทางอากาศและขีปนาวุธแบบบูรณาการด้วย

อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกหลายประเด็นที่ต้องพิจารณาเกี่ยวกับการบูรณาการและแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างมิติการปฏิบัติการต่าง ๆ โดยเฉพาะด้านความมั่นคงปลอดภัย เช่น การรับส่งข้อมูลอย่างปลอดภัย และการจัดการเครือข่ายที่มีระดับชั้นความปลอดภัยแตกต่างกัน เช่น เครือข่ายสีแดง และเครือข่ายสีดำ

สิ่งที่ชัดเจนคือ ความร่วมมือมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อให้สามารถตอบสนองต่อสถานการณ์ได้อย่างรวดเร็ว และก้าวนำฝ่ายตรงข้ามอยู่หนึ่งก้าว ภาพสถานการณ์ที่มีประสิทธิภาพและแม่นยำ ซึ่งช่วยให้รับรู้สถานการณ์ได้อย่างรอบด้านมากที่สุด จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง รวมถึงช่วยปกป้องกำลังพลของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดด้วย

ปัจจุบัน เทคโนโลยีที่จำเป็นมีพร้อมแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการทบทวนรูปแบบการจัดองค์กรและแนวคิดในการปฏิบัติการ เพื่อให้สามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลแบบเรียลไทม์ได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด