Saab เผยโฉมเอเจนต์ AI สำหรับระบบเครื่องบินขับไล่แห่งอนาคต

ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีสำคัญสำหรับการพัฒนาเครื่องบินขับไล่แห่งอนาคต โดย Saab ได้พัฒนาชุดโปรแกรม AI (AI agents) ขึ้นภายใต้หน่วยธุรกิจ Advanced Programs ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของเสาหลักทางเทคโนโลยีที่ช่วยเสริมสถานะของบริษัทในฐานะผู้ผลิตเครื่องบินขับไล่ระดับโลก โปรแกรม AI เหล่านี้ใช้เทคนิคหลากหลายรูปแบบเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการตัดสินใจเชิงยุทธวิธีท่ามกลางสภาพแวดล้อมการปฏิบัติการที่ซับซ้อน โดยโปรแกรมดังกล่าวจำเป็นต้องเรียนรู้ ปรับตัว และทำงานร่วมกับนักบินหรือเจ้าหน้าที่ควบคุมในภารกิจต่าง ๆ ได้

เอเจนต์ AI เหล่านี้สามารถสนับสนุนนักบินภายในห้องนักบิน หรือปฏิบัติการเคียงข้างนักบินผ่านอากาศยานไร้คนขับของตนเอง ทั้งตัวโปรแกรม AI สภาพแวดล้อมสำหรับการฝึกฝน และเครื่องมือสนับสนุนการพัฒนาต่าง ๆ ล้วนถูกพัฒนาขึ้นโดย Saab เอง ซึ่งช่วยให้บริษัทสามารถควบคุมการทำงานของโปรแกรม AI เหล่านี้ได้อย่างเต็มที่ ทั้งในด้านการตรวจสอบความถูกต้องและการพัฒนาต่อยอดอย่างต่อเนื่องในอนาคต

Peter Nilsson หัวหน้าฝ่าย Advanced Programs ในกลุ่มธุรกิจ Aeronautics ของซาบ กล่าวว่า “เราไม่เพียงแต่พัฒนาเอเจนต์ AI ของเราเองเท่านั้น แต่เรายังนำขึ้นบินได้จริงอีกด้วย สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงความสามารถของเราในการพัฒนาเอเจนต์ AI ที่สามารถรวมเข้ากับเครื่องบินรบที่ปฏิบัติการได้ อนาคตของการปฏิบัติการทางอากาศจะไม่ถูกกำหนดโดยแต่ละแพลตฟอร์มที่ทำหน้าที่เพียงลำพัง แต่โดยเครือข่ายของระบบที่มีลูกเรือและไร้ลูกเรือที่ทำงานร่วมกันเป็นกองกำลังประสานงาน เรากำลังสร้างขีดความสามารถที่จำเป็นสำหรับอนาคตนั้นด้วยการเป็นเจ้าของเทคโนโลยีทั้งหมดของเรา” 

ส่วนสำคัญของความพยายามนี้คือ AI Fighter Pilot Academy ของซาบโครงการริเริ่มนี้จะพัฒนาเอเจนต์ AI ควบคู่ไปกับการสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นในการสร้าง ฝึกอบรม และประเมินตัวแทน AI ในสถานการณ์และแพลตฟอร์มที่หลากหลายไปพร้อมๆ กัน เมื่อร่วมมือกับกริพเพน อี ซึ่งมีสถาปัตยกรรมที่พลิกโฉมทำให้สามารถบูรณาการและทดสอบเทคโนโลยีใหม่ๆ ได้อย่างรวดเร็ว แม้แต่ในน่านฟ้าพลเรือน  ซาบจึงสามารถควบคุมกระบวนการพัฒนาทั้งหมดได้เองภายในบริษัท ตั้งแต่การจำลองไปจนถึงการทดสอบการบิน

Sferical AI ซึ่งเป็นโครงการริเริ่มด้าน AI ระดับชาติของสวีเดน มีบทบาทในการสนับสนุนให้ Saab สามารถขยายขอบเขตการดำเนินงานในส่วนนี้ได้ โดยโครงการดังกล่าวจัดเตรียมขีดความสามารถด้านการประมวลผลขนาดใหญ่ที่มีความปลอดภัยสำหรับการพัฒนา AI ขั้นสูง ซึ่ง Saab ถือเป็นหนึ่งในพันธมิตรผู้ร่วมก่อตั้งโครงการนี้

ภายใน AI Fighter Pilot Academy เอเจนต์ AI จะได้รับการฝึกฝนในสภาพแวดล้อมจำลองที่ครอบคลุมขีดความสามารถด้านการปฏิบัติการทางอากาศหลากหลายรูปแบบ ด้วยการสั่งสมชั่วโมงบินจำลองนับล้านชั่วโมงผ่านสถานการณ์ปฏิบัติการที่แตกต่างกันมากมาย ตัวแทน AI เหล่านี้จึงสามารถสำรวจกลยุทธ์และแนวทางการตัดสินใจต่าง ๆ ได้มากกว่าสิ่งที่นักบินคนหนึ่งจะมีโอกาสได้สัมผัสตลอดช่วงชีวิตการทำงาน ผ่านการประเมินการกระทำอย่างต่อเนื่องเทียบกับวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ เอเจนต์ AI จะเรียนรู้ที่จะปรับตัวและยกระดับประสิทธิภาพของตนเองขึ้นเรื่อย ๆ การรบทางอากาศนอกระยะสายตา (Beyond Visual Range หรือ BVR) เป็นหนึ่งในขีดความสามารถดังกล่าว ซึ่งได้รับการพิสูจน์แล้วภายใต้สภาพการบินจริง ขณะเดียวกัน โครงสร้างพื้นฐานที่สนับสนุนการทำงานนี้ได้รับการออกแบบมาให้สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ ทำให้สามารถเพิ่มขีดความสามารถ สถานการณ์จำลอง และแพลตฟอร์มใหม่ ๆ เข้าไปได้โดยไม่จำเป็นต้องสร้างกรอบการพัฒนาขึ้นมาใหม่ทั้งหมด

ปัญญาประดิษฐ์ (AI) สำหรับเครื่องบินขับไล่จำเป็นต้องเป็นที่ไว้วางใจได้ ด้วยเหตุนี้ ความปลอดภัยและการควบคุมจึงถูกผนวกเข้าไว้ในกระบวนการพัฒนาตั้งแต่เริ่มต้น แทนที่จะเป็นการเพิ่มเข้ามาในภายหลัง

ปัจจุบัน Saab กำลังเดินหน้าขยายขีดความสามารถของระบบ AI เหล่านี้อย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งทดสอบการใช้งานในสถานการณ์ที่หลากหลายยิ่งขึ้น โครงสร้างพื้นฐานที่พัฒนาขึ้นภายใน AI Fighter Pilot Academy ถือเป็นรากฐานสำคัญสำหรับอากาศยานไร้คนขับ การรบทางอากาศในอนาคตคาดว่าจะต้องอาศัยการทำงานร่วมกันระหว่างระบบที่มีนักบินควบคุมและระบบไร้คนขับ ซึ่ง AI ที่ผ่านการตรวจสอบและอยู่ภายใต้การควบคุมอย่างมั่นคงจะเป็นขีดความสามารถที่สำคัญยิ่งในสภาพแวดล้อมดังกล่าว ด้วยประสบการณ์ที่สั่งสมมาตลอดการพัฒนาเครื่องบินขับไล่หลายรุ่น Saab จึงมีความพร้อมอย่างยิ่งที่จะเป็นผู้นำในการพัฒนาดังกล่าว

ระหว่างการทดสอบการบิน เอเจนต์ AI สามารถควบคุมเครื่องบินได้โดยอัตโนมัติในสถานการณ์การรบนอกระยะสายตา (BVR) ขณะเดียวกันที่ใช้ซอฟต์แวร์กำหนดการทำงาน (software-defined architecture)  ของเครื่องบินขับไล่กริพเพน ช่วยให้สามารถบูรณาการซอฟต์แวร์ AI ใหม่ ๆ เข้ากับเครื่องบินขับไล่ที่ใช้งานจริงได้โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยแพลตฟอร์มสำหรับการทดลองโดยเฉพาะ ซึ่งช่วยลดระยะเวลาในวงจรการพัฒนา และทำให้สามารถเปลี่ยนเทคโนโลยีใหม่ ๆ ให้กลายเป็นขีดความสามารถในการปฏิบัติการจริงได้อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น