A26 to pierwszy na świecie okręt podwodny 5. generacji – konstrukcja rozwinięta w oparciu o 100 lat szwedzkich doświadczeń w operacjach podwodnych. W tej jednostce nic nie jest dziełem przypadku ani kompromisu, jeśli chodzi o rozwiązania inżynieryjne, systemy czy zastosowane materiały. Spełnienie wymagań operacji wielodomenowych NATO (Multi-Domain Operations, MDO) wymaga wykorzystania najbardziej zaawansowanych rozwiązań. Dzięki A26 Saab zapewnia wszystkie niezbędne zdolności w tym zakresie.
„Przy projektowaniu A26 przyświecał nam jeden cel - zbudowanie okrętu podwodnego, który będzie odpowiedzią na współczesne i przyszłe wyzwania działań na Morzu Bałtyckim. Zdajemy sobie sprawę, że im lepiej platforma dostosowana jest do środowiska, w którym operuje, tym większa jej przeżywalność i skrytość działań."
Zwiększona odporność na zagrożenia
A26 posiada unikalną zdolność siadania na dnie morza. Możliwość ukrycia się w ten sposób jest efektem wyjątkowo wytrzymałej konstrukcji kadłuba, zaprojektowanej z myślą o realizacji tego nietypowego zadania. Kadłub A26 wykonany jest ze specjalnej stali ferromagnetycznej zamiast innych, mniej odpornych na udary materiałów. Przy projektowaniu okrętu, szczególną wagę przywiązano również do zagrożenia ze strony min morskich na Bałtyku, dzięki czemu A26 jest odporny na bliskie podwodne eksplozje. Saab wykorzystywał nie tylko symulacje komputerowe, lecz także rzeczywiste próby morskie - szwedzka firma jest jedynym producentem świecie, który przeprowadził liczne testy odporności na wybuchy na rzeczywistych jednostkach, z załogami na pokładzie.
Pomimo zastosowania mocniejszej, ferromagnetycznej stali, sygnatura magnetyczna jest zminimalizowana dzięki zaawansowanemu systemowi demagnetyzacji, sterowanemu przez odpowiednie sensory i dostosowującemu się w czasie rzeczywistym do zmian jego sygnatury.
Przewaga w ukryciu
Pozostanie niewykrytym na Morzu Bałtyckim wymaga operowania w zanurzeniu przez dłuższy czas niż na innych, większych akwenach. Nowoczesny napęd niezależny od powietrza (AIP), oparty na silniku Stirlinga Mark V, zapewnia szwedzkim okrętom podwodnym przewagę operacyjną w prowadzeniu skrytych działań w zatłoczonych wodach i w trudnym środowisku operacyjnym. Dzięki napędowi AIP okręt A26 może prowadzić operacje dłużej, bez konieczności wynurzania się i pływania na chrapach.
Co więcej, zastosowanie AIP w połączeniu z tradycyjnymi akumulatorami znacząco obniża koszty eksploatacji, co jest kluczowe dla maksymalnej gotowości operacyjnej i efektywności kosztowej.
Pierwszy okręt podwodny 5. generacji
Spełnienie wymagań NATO w zakresie Operacji Wielodomenowych wymaga najnowocześniejszych rozwiązań. Dzięki A26, pierwszemu na świecie okrętowi podwodnemu 5. generacji, Marynarka Wojenna RP będzie w stanie sprostać tym wyzwaniom.
Dowiedz się więcejMożliwość rozwoju przez cały cykl życia
Średnia żywotność okrętu podwodnego przekracza 40 lat, co oznacza, że nowoczesne jednostki muszą być zdolne do adaptacji do szybko zmieniających się wymagań współczesnych działań hybrydowych i konwencjonalnych. Kontrola kluczowych morskich linii komunikacyjnych oraz ochrona własnych sił wymagają okrętu, który potrafi współdziałać z technologiami obronnymi zaimplementowanymi na dnie morskim w ramach architektury „systemu systemów”. Dlatego już na etapie projektowania A26 został opracowany jako jednostka modułowa i umożliwiająca łatwe wdrażanie modyfikacji na przestrzeni całego cyklu życia.
Już na etapie projektowania A26 został opracowany jako jednostka modułowa i umożliwiająca łatwe wdrażanie modyfikacji na przestrzeni całego cyklu życia.
Wyposażony w Multi-Mission Portal – unikalne rozwiązanie A26 – okręt oferuje wysoce efektywne zdolności w zakresie działań na dnie morskim. Obejmują one m.in. przerzut sił specjalnych oraz bezzałogowych pojazdów podwodnych (UUV). A26 umożliwia także integrację z innymi domenami operacyjnymi oraz wymianę danych pozyskanych przez sysemy okrętowe i sensorowych z dowódcami w innych obszarach działań, co wpływa na budowę wiarygodnego obrazu sytuacyjnego i pozwala na podejmowanie decyzji w oparciu o bardziej kompletne informacje. Wszystkie te zdolności mogą być dostosowywane i modernizowane w odpowiedzi na nowe wymagania przez cały cykl życia okrętu.
Przewidywalne harmonogramy
Projektowanie nowego okrętu podwodnego to proces długotrwały, jednak Polska pozyska konstrukcję, która znajduje się już na zaawansowanym etapie produkcji. Najbardziej czasochłonnym etapem projektu A26 było zwiększenie zdolności produkcyjnych stoczni w Karlskronie po przejęciu pełnej kontroli nad stocznią w 214 roku. Była to integralna część projektu, która musiała zostać ukończona przed rozpoczęciem faktycznej produkcji okrętów A26 dla Szwecji. Warto podkreślić, że położenie stępki pod pierwszy okręt A26, czyli faktyczny początek budowy pierwszej jednostki, nastąpiło w połowie 2022 roku. Od kilku lat Saab konsekwentnie dotrzymuje harmonogramów, które są przewidywalne i realizowane terminowo.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Obrony Narodowej pierwszy okręt podwodny ma zostać dostarczony Polsce przez Saab do 2030 roku i jest to realny termin.
Po podpisaniu kontraktu z Polskim Ministerstwem Obrony Narodowej Saab będzie dysponować pełnymi zdolnościami produkcyjnymi niezbędnymi do budowy okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP.
Zespół produkcyjny w Karlskronie osiągnął wysoki poziom zaawansowania w budowie szwedzkich jednostek, co znacząco zwiększy efektywność produkcji okrętów dla Polski.
Saab posiada również zaufanych dostawców w Polsce, dostarczających komponenty dla szwedzkiego programu A26, a także wstępne porozumienia z kilkoma polskimi firmami dotyczące ich udziału w programie „Orka”.
Rozwiązanie pomostowe
Jak zapowiedział Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz Szwecja przekaże Polsce okręt podwodny A17 Södermanland jako tzw. rozwiązanie pomostowe („gap-filler”) w celu rozpoczęcia szkolenia polskich załóg. Jednostka ta została zmodernizowana i wyposażona w nowoczesne systemy pokładowe. Jej konstrukcja opiera się na spójnej filozofii projektowej, konsekwentnie rozwijanej na przestrzeni lat, co oznacza, że wiele rozwiązań stosowanych w starszych okrętach jest nadal obecnych w nowoczesnych jednostkach – szczególnie w obszarze bezpieczeństwa, taktyki oraz systemów ratownictwa.
Filozofia ta stosowana jest również w drugą stronę. Wiele z systemów przeznaczonych na nowsze jednostki wdrażanych jest na okrętach w bieżącej eksploatacji, co zwiększa stopień kompatybilności z nowszymi platformami, ujednolicając proces szkolenia. Modernizacja A17 uczyniła ten okręt praktycznym wyborem do szkolenia polskich marynarzy. W ten sposób doświadczenie zdobyte przez polskie załogi na platformie Södermanland, zostanie wykorzystane na docelowych okrętach A26.
Polsko-szwedzkie partnerstwo
Po zakończeniu dostaw dla Szwecji i Polski na Morzu Bałtyckim operować będzie pięć okrętów podwodnych klasy A26. Nie tylko wzmocni to bezpieczeństwo regionu, lecz także stworzy synergie w zakresie wspólnych działań, logistyki, szkolenia, utrzymania i wsparcia.
A26 czerpie z doświadczeń wielu generacji okrętów podwodnych produkowanych przez Saab dla szwedzkiej marynarki wojennej na przestrzeni ostatnich 100 lat. Dzięki temu platforma będzie interpretacyjna z czterema okrętami poprzednich generacji używanymi przez Szwecję: trzema jednostkami klasy A19 Gotland oraz jednym A17 Södermanland, co umożliwi wspólne działania nawet dziewięciu okrętów podwodnych należących do obu państw. Polscy podwodniacy już wcześniej uczestniczyli w operacjach na szwedzkich jednostkach, poznając sposób prowadzenia działań podwodnych przez Królewską Marynarkę Wojenną Szwecji.
Partnerstwo dla przemysłu, bezpieczeństwo dla regionu
Saab proponuje Polsce dużo więcej niż tylko dostawę systemów uzbrojenia. Firma buduje strategiczne partnerstwa z polskimi przedsiębiorstwami, aby wspierać rozwój technologiczny sektora obronnego i wspólnie tworzyć wysokotechnologiczną bazę przemysłową.
Dowiedz się więcejWspółpraca Polski i Szwecji przyniesie obu krajom istotne korzyści gospodarcze i wojskowe. Zgodnie z memorandum podpisanym przez ministrów obrony w grudniu 2025 roku, celem jest ustanowienie zdolności serwisowych i modernizacyjnych dla A26 w obu krajach, co wiązać się będzie ze znaczącym transferem technologii.
Program okrętów podwodnych to coś więcej niż zwykła „transakcja” – to długoterminowe partnerstwo i zaufanie. Kontynuacja współpracy w obszarze technologii morskich, programów modernizacyjnych oraz wspólnego rozwoju nowych rozwiązań może w istotny sposób wzmocnić bezpieczeństwo regionalne. Saab planuje pozostać silnie zaangażowany we wspieranie modernizacji Sił Zbrojnych RP. Program ten obejmuje również współpracę gospodarczą między oboma krajami przez cały cykl życia okrętów, który w przypadku jednostek podwodnych przekracza 40 lat. Saab jest również zainteresowany dalszą współpracą z polskimi partnerami przy kontraktach realizowanych na innych rynkach eksportowych. Chodzi o długofalowe, strategiczne partnerstwo Polski i Szwecji oraz ich przemysłów – a nie jedynie jednorazową transakcję.
Razem wzmacniamy bezpieczeństwo w regionie
Dzięki terminowej realizacji licznych kontraktów przez Saab Polskie Siły Zbrojne zyskują nowe zdolności obronne, wspierając współdziałanie sojuszniczych sił międzynarodowych.
Dowiedz się więcej